Mobilya sektörü, sanıldığı gibi yalnızca ahşap ve işçilikten ibaret değil. Üretimden tüketime kadar olan süreçte birçok kalem doğrudan veya dolaylı olarak döviz kurlarıyla ilişkili. Özellikle dövizde yaşanan dalgalanmalar, mobilya fiyatlarının artmasına ya da dengelenmesine neden olabilmekte. Peki döviz kuru mobilya fiyatlarını tam olarak nasıl etkiliyor?
1. Hammadde ve İthal Girdi Etkisi
Türkiye’de üretilen mobilyaların büyük bir bölümü yerli üretim olsa da kullanılan hammaddelerin önemli bir kısmı ithal edilmekte. Özellikle:
- MDF, suntalam ve kontrplak hammaddeleri
- Mekanizma, ray, menteşe ve bağlantı elemanları
- Kumaş, deri ve sünger gibi döşeme malzemeleri
- Boya, cila ve kaplama ürünleri
Bu ürünlerin büyük bölümü dövizle satın alındığı için, dolar ve eurodaki artış doğrudan maliyetlere yansır. Üretici artan maliyeti karşılayabilmek için ürün fiyatlarını güncellemek zorunda kalır.
2. Enerji ve Lojistik Maliyetleri
Mobilya üretimi enerji yoğun bir süreç. Elektrik, doğal gaz ve yakıt giderleri üretim maliyetlerinin önemli bir bölümünü oluşturur. Enerji fiyatları ise çoğunlukla dövize endeksli.
Ayrıca:
- İthal hammaddelerin taşınması
- Şehirler arası ve uluslararası lojistik
- Konteyner ve navlun ücretleri
gibi kalemler de döviz kuruna bağlı olarak artış gösterebilir. Bu durum, ürünün fabrika çıkış fiyatından mağaza rafına kadar olan süreci pahalılaştırır.
3. İhracat–İç Piyasa Dengesi
Döviz kurlarının yükselmesi, ihracat yapan mobilya firmaları için kısa vadede avantajlı gibi görünse de iç piyasada farklı bir tablo ortaya çıkar.
- Üreticiler ihracata yönelir
- İç pazara sunulan ürün miktarı azalır
- Talep sabit kalırken arz düşer
Bu durum, iç piyasada fiyatların yükselmesine neden olabilir. Özellikle döviz artışlarının yoğun yaşandığı dönemlerde, ihracat öncelikli üretim stratejileri iç pazarda fiyat baskısı oluşturur.
4. Kur Belirsizliği ve Fiyatlama Stratejileri
Mobilya firmaları yalnızca mevcut döviz kuruna göre değil, olası dalgalanmalara karşı da önlem alarak fiyatlama yapar. Kurun sürekli değişken olduğu dönemlerde firmalar:
- Daha sık fiyat güncellemesi yapar
- Kampanya sürelerini kısaltır
- Sabit fiyat garantisi vermekten kaçınır
Bu da tüketici açısından “mobilya fiyatları sürekli artıyor” algısına yol açabilir. Aslında bu durum çoğu zaman kur riskini yönetme zorunluluğundan kaynaklanır.
5. Tüketici Talebi ve Satın Alma Davranışı
Döviz artışı yalnızca üreticiyi değil, tüketiciyi de etkiler. Kur yükseldiğinde:
- Mobilya fiyatları artar
- Tüketici alım kararını erteler
- Kampanya ve indirim dönemleri daha çok takip edilir
Talebin düşmesi, bazı dönemlerde firmaların fiyat artışını sınırlamasına veya kampanyalarla denge sağlamasına yol açabilir. Ancak uzun vadede kalıcı kur artışları mutlaka fiyatlara yansır.
6. Yerli Üretimin Önemi
Döviz kuru baskısına karşı mobilya sektöründe en önemli avantajlardan biri yerli üretim ve yerli hammadde kullanımının artması. Yerli tedarik zinciri güçlendikçe:
- Döviz bağımlılığı azalır
- Fiyat dalgalanmaları daha kontrollü olur
- Sektör daha sürdürülebilir hale gelir
Bu nedenle son yıllarda birçok firma, yerli hammadde ve yerli mekanizma kullanımını stratejik bir hedef olarak belirlemekte.
Döviz Kuru Mobilya Fiyatlarının Gizli Belirleyicisidir
Mobilya fiyatları yalnızca tasarım, marka veya kaliteyle değil; döviz kuru, enerji maliyetleri, ithalat oranı ve ihracat dengesiyle doğrudan ilişkili. Dövizde yaşanan her dalgalanma, kısa ya da uzun vadede mobilya fiyatlarına yansımakta. Tüketiciler için bu tablo, doğru zamanı kollamayı; üreticiler için ise maliyet yönetimini ve sürdürülebilir üretimi her zamankinden daha önemli hale getirmekte.
